FASALI NA SHIDA
ACIKIN NIFASI (JININ HAIHUWA) DA HUKUNCINSA.
NIFASI: shine jinin da mahaifa take sakowa saboda haihuwa ko a lokacin haihuwa ko
bayanta ko kafin ta da kwana 2 ko 3 tare da wani ruwa.
Sheikhul Islam Ibn Taymiyyah Yace: "Amma idan ta ganshi a lokacin da take gaf da
haihuwa to Nifasi ne, kuma ba a iyakance shi da kwana 2 ko 3." Abunda yake nufi shine
haihuwa ta biyo bayan jinin shine, idan ba haka ba to ba nifasi bane.
Malamai sunyi sabani a bisa cewa shin yana da iyaka ne a bisa Karancinsa ko mafi
yawansa ???
Sheikh Taqiyyuddeen ya fad'a acikin Risalarsa a game da sunayenda mai shar'antawa ya
rataya hukunce hukuncen da ita [shafi na 27]: "Nifasi bashi da haddi a qarancinsa ko
mafi yawansa, da za a qaddara cewa mace ce taga jini fiye da kwana 40 ko 60 ko 70 idan
ya yanke to Nifasi ne, sai nace a bisa a jinin ya qaru a bisa kwana arba'in idan kuma ya
zamanto tana zaton yankewarsa bayan (kwana arba'in din) ko kuma alamomi suka nuna
yana kusa da yankewa to sai ta saurara har sai ya yanke. Idan bai yanke ba sai tayi
wankanta yayin cikar kwana arba'in domin shine mafi rinjaye. Sai dai idan ya dace da
lokacin hailarta sai ta zauna har lokacin hailarta ya qare, idan kuma ya yanke bayan
wannan to abunda ya kamata shine ya kasance kamar Al'ada gareta, sai tayi aiki da
lissafinsa a gaba, idan kuma ya zarce to ita mai istahadha ce tana komawa ga hukuncin
mai istahadha data gsbata, kuma da zata yi tsarki da yankewar jinin to ita mai tsarki ce
ko da kafin kwana arba'in din ne, sai tayi wanka tayi sallah tayi azumi Kuma mijinta ya
tara da ita, sai dai idan yankewar ta kasance qasa da wuni guda to babu hukunci agate
shi." [Al-mugny shafi na 27]
Nifasi baya tabbata sai idan ta haife abunda halittar mutum ta bayyana ajikinsa, da data
haifi wani Abu Wanda halittar mutum bai bayyana ajikinsa ba to jinin bana nifasi bane,
jinin cuta ne sai hukuncin ya kasance hukuncin mai istahadha.
Mafi karancin lokacin da halittar mutum take bayyana a jikinsa shine kwana 80 daga
daukar ciki galibinsa kuma shine kwana 90.
Majd Bn Taymiyyah Yace: "idan taga jini a bisa gurbin haihuwa gabanninsa ko bayansa
kada ta damu, ta kame daga yin sallah da azumi, sannan idan al'amari ya yaye a gareta a
bayan haihuwa visa sa6anin zahiri (cewa ba nifasi bane) sai ta dawo ta riskar (da
hukuncin jinin data gani) idan kuma al'amarin bai yaye ba sai hukuncin zahiri ya zarce
(abisa cewa nifasi ne) ba tare da komawa ba." [An naqalto daga gare shi cikin sharhin
Iqna'i]
HUKUNCIN NIFASI
Hukuncin Nifasi kamar hukunci haila ne dai-dai da dai-dai sai dai acikin abubuwan da
zasu zo:
NA FARKO: Iddah ana qiyasi da saki ne bada nifasi ba domin cewa idan saki ya
kasance kafin haihuwa to iddah ya qare da haihuwa bada nifasi ba. Idan kuma saki ya
kasance bayan haihuwa ne to sai ta saurari komowar haila kamar yadda ya gabata.
NA BIYU: Lokacin ILA'I ana lissafinsa da lokacin nifasi.
ILA'I: shine mutum yayi rantsuwa a bisa daina yin jima'i da matarsa har'abada ko zuwa
wani lokaci da ya wuce watanni hudu, idan ya rantse kuma ta neme shi da yin jima'i (da
ita yaqi) sai a bashi lokaci tsayin watanni hudu daga lokacin da ya rantse, idan lokacin ya
cika sai a tilasta masa saduwa da ita ko kuma ya saketa ta nemi wani mijin. Wannan
lokaci idan nifasi ya wucewa mace ba a lissafi ga miji ana qarawa a bisa watanni hudu
gwargodon lokacinsa sa6anin haila shi lokacinsa tana lissafi dashi ga miji.
NA UKU: Balaga tana tabbata da haila bada nifasi ba, domin bazai yuwu ba ga mace ta
dauki ciki har sai ta kai lokacin yin inzali wanda ya gabaci daukar ciki.
NA HUDU: Shi jinin haila idan ya yanke sannan ya dawo hailar ce (ta dawo) bisa yaqini.
MISALI a al'adarta ta kasance kusan kwana 8 (take yi) sai taga haila kwana 4 sannan ta
yanke kwana 2, sannan (hailar) ta dawo a rana ta 7 data 8 to wannan jinin da ya dawo
haila ce bisa yaqini kuma hukuncin haila ya tabbata agare shi.
Amma shi jinin nifasi idan ya yanke kafin kwana 40 sannan ya dawo a kwana na 40 to
akwai shakka acikinsa, don haka ya wajaba agareta tayi (wanka) tayi sallah tayi azumin
farillah a lokacinsa, kuma abunda ya haramta ga mai haila ya haramta gareta, da
abubuwan da suka wajaba kuma bayan tsarkinta sai ta rama abunda ta aikata shi acikin
wannan jinin irin abunda ya wajaba ga mai haila ta rama shi. Wannan shine mashahuri
awajen faqihai na daga mazhabar Hambaliyya.
Amma abunda yake daidai shine idan jini ya dawowa mace a lokacin da zai yuwu ya
kasanci nifasi ne, to nifasin ne idan ba haka ba kuma haila ne, idan kuma ya zarce mata
to zai iya zama istahadha ne.
Wannan shine mafi kusa da abunda aka ciro shi a almugniy daga Malik inda yace Malik
yace: idan taga jini bayan kwana biyu ko uku yana nufin daga yankewarsa to nifasi ne,
idan ba haka ba kuma haila ne.
Wannan shine haqiqan za6in Sheikhul Islam Ibn Taymiyyah, babu wani abu acikin jini
Wanda za ayi qoqonto acikinsa a yadda ake gani sai dai qoqonto abune da ya danganta
mutane suna sa6ani acikinsa gorgodon ilimin su da kuma fahimtar su.
Qur'ani da Hadith akwai bayanin komai acikinsu, ALLAH bai wajabtawa wani mutum yin
azumi ko yin d'awafi sau biyu ba, sai dai idan an samu rauni ana farkon ta yadda baza a
iya riskarsa ba sai an rama.
Amma yayin da bawa ya aikata abunda zai iya aikatawa daga cikin abunda aka kallafa
masa gorgodon iyawarsa to ya ku6utar da zimmarsa, kamar yadda ALLAH (SWT) Yace:
"ALLAH ba ya d'aurawa wata numfashi sai abunda zata iya" [Suratul Baqara aya ta 286]
Kuma Yace: "kuji tsoron ALLAH gwargwadon iyawarku" [Suratul Tagabun aya ta 16]
NA BIYAR: A tsakanin Haila da Nifasi: ita mai haila idan ta samu tsarki kafin cikar
kwanakin da ta saba, to ya halatta mijinta ya sadu da ita ba tare da wani qi ba.
Amma mai Nifasi idan ta samu tsarki kafin kwana 40 to an harkanta mijinta ya sadu da
ita. Amma abunda yake daidai ba a karkanta mijin ya sadu da ita ba, wannan shine
Jamhurun malamai suka fad'a.
Domin kar hanci hukunci ne na shari'ah, kuma acikin wannan mas'alar babu wani dalili na
shari'ah face abunda Imam Ahmad ya ruwaito shi game da matar Uthman Bin Abil Ass
Yace: "Kada ki kusance ni" wannan al'amari baya nuna lazamta karhanci domin yana iya
kasancewa shi yana tsoron cewa ita bata tabbata da samun tsarkinta ba, ko kuma (yana
tsoron) jini yana iya motsawa (ya dawo) mata idan ya sadu da ita da wanin wannan daga
sabbuba. ALLAH Shine mafi sani.
FASALI NA BAKWAI
A GAME DA YIN AIKIN DA YAKE HANA ZUBAR HAILA KO YAKE JAWOTA, DA
ABUNDA YAKE HANA DAUKAN CIKI KO ZUBAR DASHI.
Mace tayi aiki da abunda zai hana zuwan hailarta ya halatta bisa sharrud'a guda biyu:
Na Farko: Ya zamo bata tsoron cutuwa akanta. Amma idan tana tsoron cutuwa to bai
halatta ba saboda fad'in ALLAH (SWT): "Kada ku jefa kawunanku ga hallaka" [suratul
Baqara aya ta 195]
Kuma fad'insa (SWT): "Kada Ku kashe kawunanku lallai ALLAH mai tausayi ne gare Ku"
[Suratul Nisa'i aya ta 29]
Na Biyu: Ya kasance da izinin mijinta idan rataya dashi ya kasance agare shi, kamar ya
kasance mai al'ada ce daga gare shi a bisa fuskar da take wajabta ciyarwarsa agareta
sai tayi amfani da abunda yake hana yin haila don lokaci yayi tsayi kuma ya qara
ciyarwarsa agare ta. To a irin wannan bsi halatta tayi amfani da abunda zai hanata yin
haila ba sai da izininsa. Haka kuma idan ya tabbata cewa hana yin hailar zai hana d'aukar
ciki to babu makawa sai an samu izinin miji sannan ya halatta. Amma abunda yafi shine
kada tayi aiki dashi, sai idan buqatar hakan ta zama dole, domin Barin d'abia bisa yadda
take shine yafi kusa da tabbatar lafiya da ku6uta.
Amma yin aiki da abunda yake jawo Haila shima ya halatta bisa sharrud'a guda biyu:
Na Farko: kada tayi amfani dashi don ta sarayar da wajibi. Misali tayi amfani dashi kusa
da (shigowar watan) Ramadan don taci abinci (acikin watan) ko don ta sarayar da sallah
dashi ko makamancin wannan.
Na Biyu: Ya kasance da izinin miji domin samuwar haila tana hana shi samun jindadi
cikakke (da matarsa) don haka baya halatta tayi aiki da abunda zai hana shi samun
haqqinsa, face sai da yardarsa, idan kuma wacce aka sake ce to acikinsa akwai saryar
da haqqin miji na komawarta idan yana (buqatar) mayar da ita.
Amma yin aiki da abunda yake hana d'aukar ciki yana bisa nau'i biyu:
Na Farko: idan Ya zamanto ya hana d'aukarsa hanawa mai zarcewa to wannan baya
halatta domin yana yanke ciki kuma yana qaranta nasaba kuma ya sa6awa manufar
Ubangiji ta yawaita al'ummar musulmi, duk (mai yin haka) ya aminta da kashe 'yayan
(wannan al'umma) wanda aka nufi samarwa ta hanyar samar da matan da basa haihuwa.
Na Biyu: Ya zamanto ya hana daukar sa zuwa wani lokaci. Misali mace ce mai yawan
d'aukar ciki kuma d'aukar cikin yana wahalar da ita, to ya wajaba ta tsara yadda zata
ringa d'aukan ciki a duk shekaru biyu ko makamancin haka, kuma ya halatta da sharad'in
mijinta ne yayi izinin haka kuma idan yin hakan bazai cutar da ita ba.
Dalilin wannan shine Sahabbai sun kasance suna yin AZALU da matayen su don kada su
d'auki ciki, kuma Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) bai hana su ba.
AZALU Shine mutum yayi jima'i da matarsa amma sai ya cire (zakarinsa a yayin inzali
sai maniyyinsa ya zuba a wajen farjin (matarsa)
Amma yin amfani da abunda yake zubar da ciki yana bisa nau'i biyu:
Na Farko: Ya kasance anyi niyyar zubar dashi ne domin ayi asararsa, wannan idan ya
kasance bayan an busa masa rai ne to haramun ne ba tare da wani qoqonto ba, domin
yin haka kashe rai ne wanda ya haramta akashe ba tare da wani haqqi ba.
Kashe rai wanda aka haramta, haramun ne acikin Qur'ani da Sunnah da ijma'in malamai,
idan kuma kafin a busa masa rai ne to haqiqa malamai sunyi sa6ani acikin halaccinsa,
daga cikinsu akwai wanda ya halatta daga ciki kuma akwai wanda suka hana, daga ciki
kuma akwai wanda Yace: yana halatta muddin bai zama gudun jini ba wato matuqar bai
wuce kwana 40 in ba, kuma daga ciki akwai wanda Yace ya halatta muddin halittar
mutum bai bayyana a jikinsa ba.
Abunda yafi cancanta dai shine hana zubar dashi face sai da buqata, kamar ya kasance
uwar bata da lafiya ba zata iya d'aukar ciki ba, to makamancin wannan ya halatta a
zubar dashi sai dai idan ya kai lokacin da halittar mutum ya ta bayyana a jikinsa to bai
halatta ba. ALLAH shine mafi sani
Nau'i Na Biyu: Ya zamo ba ayi niyyar yin asararsa da zubar dashi ba kamar ya
kasance yayin wucewar d'aukan ciki kuma kusa da haihuwa, To wannan ya halatta da
sharad'in kada ya zamo cutuwa ga uwar ko d'anta kuma ya zamanto al'amarin bai
buqatu zuwa ga yin aiki ba, idan kuma ya buqatu zuwa ga yin aiki to yana da halaye guda
hud'u:Biyu:
Na Farko: Ya kasance Uwar tana raye d'an cikin ma yana raye, baya halatta ayi aiki sai da
larura, shine ya zama haihuwa ta wuyata agare ta (dole) akwai buqatar sai anyi mata aiki.
Wannan kuma saboda jiki amana ce ga bawa bazai sarrafa shi cikin abunda yake tsoro
daga gare shi ba. Sai dai don wata babbar maslaha. Domin sau da yawa ana zaton idan
anyi aiki baza'a samu wata cutuwa ba, sai kuma cutar ta samu (a bayan anyi aikin)
Na Biyu: Idan Ya kasance Uwar ta mutu haka shima d'an ya mutu to baya halatta ayi
mata aiki na fid'a don fitar da d'an saboda rashin fa'idar yin hakan.
Na Uku: Idan ya kasance Uwar tana raye amma d'an ya mutu to ya halatta ayi mata aiki
na fid'a don't fitar da shi, sai dai idan anji tsoron cutuwa ga Uwar domin abunda yake
zahiri (ALLAH shine mafi sani) shine idan d'a ya mutu acikin mahaifiyarsa to bazai iya
fitowa ba, ba tare da anyi (aiki Dan fito dashi) ba, kuma cigaba da zamansa acikinta yana
hanata d'aukar wani ciki a gaba, kuma zai yi mata qunci kuma sau da yawa tana iya
zama maras haihuwa.
Na Hud'u: idan ya kasance uwar ta mutu d'an cikin kuma yana da rai, idan ya kasance ba
a zaton rayuwarsa, to bai halatta ba ayi aiki don fitar dashi ba, idan kuma ya zamo ana
tsammanin samun rayuwarsa ko ya zamo Wani sashi (na jikin d'an) ya fito to z
Friday, 22 November 2019
JININ AL'ADA 006
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
No comments:
Post a Comment